تفاوت NGO و NPO؛ نقش و تأثیر آن‌ها در بهبود جامعه

خیلی از ما دوست داریم دنیایی بهتر بسازیم و به دیگران کمک کنیم. سازمان‌های غیردولتی (NGO) و سازمان‌های غیرانتفاعی (NPO) دقیقاً برای همین هدف به وجود آمده‌اند. اما این دو نوع سازمان چه تفاوتی با هم دارند و چرا دانستن آن اهمیت دارد؟ اگر می‌خواهید بدانید این سازمان‌ها چطور کار می‌کنند و چگونه می‌توانند دنیا را جای بهتری کنند، جای درستی آمده‌اید!

NGO و NPO؛ هدف مشترک، مسیر متفاوت

هر دو نوع سازمان، به دنبال کسب سود شخصی نیستند و تمرکز اصلی‌شان بر منافع اجتماعی است. همین شباهت باعث می‌شود بسیاری از مردم در تشخیص تفاوت‌هایشان دچار سردرگمی شوند.

سازمان‌های غیردولتی (NGO) در خارج از بدنه دولت فعالیت می‌کنند؛ اما ممکن است در برخی پروژه‌ها از بودجه‌های دولتی نیز بهره‌مند شوند. آن‌ها معمولاً در پروژه‌های بزرگ و بین‌المللی فعال هستند؛ مانند کمک به جوامع محروم یا حمایت از توسعه پایدار.

در مقابل، سازمان‌های غیرانتفاعی (NPO) بیشتر در سطح محلی فعالیت می‌کنند و اغلب با کلیساها، خیریه‌ها یا نهادهای اجتماعی کوچک همکاری دارند تا مشکلات جامعه را در مقیاسی محدودتر برطرف کنند.

نقش دولت و تأمین مالی

هرچند NGOها وابسته به دولت نیستند، اما بسیاری از دولت‌ها برای پیشبرد اهداف اجتماعی بودجه‌هایی در اختیارشان قرار می‌دهند. NGOها اغلب روی حوزه‌هایی مانند آموزش، بهداشت، محیط زیست و حقوق بشر تمرکز دارند.

از طرف دیگر، NPOها درآمد شخصی ندارند و تمام بودجه‌های جمع‌آوری‌شده مستقیماً صرف اجرای پروژه‌هایشان می‌شود. این بودجه‌ها می‌تواند از طریق کمک‌های مردمی، خیریه‌ها، صنایع مذهبی، سازمان‌های علمی یا حتی حمایت‌های دولتی تأمین شود.

شروع فعالیت و جمع‌آوری بودجه

NPOها پس از ثبت رسمی، به‌سرعت می‌توانند بودجه جمع‌آوری کنند و از نهادهای مختلف کمک مالی دریافت کنند. اما برای NGOها ماجرا کمی پیچیده‌تر است؛ چون پروژه‌هایشان اغلب بزرگ‌تر و بین‌المللی هستند، تأمین منابع مالی زمان‌برتر است.

فعالیت‌های جهانی و محلی

در سطح جهانی، بیش از ۴۰ هزار NGO بین‌المللی وجود دارد که بخش بزرگی از آن‌ها در هند ریشه دارند. این سازمان‌ها روی موضوعاتی مانند حقوق بشر، برابری، و توانمندسازی جوامع کار می‌کنند.

در مقابل، NPOها معمولاً روی حوزه‌های هنر، فرهنگ، آموزش و پژوهش‌های علمی تمرکز دارند. بنابراین، NGOها نگاه کلان‌تری دارند، در حالی که NPOها به نیازهای محلی بیشتر توجه می‌کنند.

رهبران و منابع مالی

رهبران هر دو نوع سازمان از کمک‌های دریافتی سود شخصی نمی‌برند. هدف اصلی، بهبود جامعه است، چه در مقیاس جهانی و چه در سطح محلی. هر دو نوع سازمان برای اجرای پروژه‌هایشان از کمک‌های مالی مردمی، بنیادها، وام‌ها و رویدادهای خیریه استفاده می‌کنند.

جالب است بدانید که برخی نهادهای حامی مالی، درخواست کمک NGOها و NPOها را با هم بررسی می‌کنند. به همین دلیل، بسیاری از دایرکتوری‌های تأمین مالی، این دو نوع سازمان را در یک دسته قرار می‌دهند.

NGO دقیقاً چیست؟

NGOها سازمان‌هایی هستند که بدون وابستگی به دولت، برای حل مشکلات اجتماعی، زیست‌محیطی یا انسانی فعالیت می‌کنند. مأموریت اصلی آن‌ها ایجاد تغییرات مثبت در جامعه است.

اهداف NGOها:

• کاهش فقر و نابرابری

• حفاظت از محیط زیست

• دفاع از حقوق بشر

• ارائه خدمات درمانی و آموزشی

منابع مالی NGOها:

• کمک‌های مردمی: دریافت حمایت از مردم، شرکت‌ها و بنیادها

• وام‌ها و کمک‌های بین‌المللی: از طریق سازمان‌های جهانی و بنیادهای خصوصی

• رویدادهای خیریه: برگزاری جشن‌ها، مسابقات و کمپین‌های جمع‌آوری کمک

نمونه‌هایی از NGOها:

• بنیاد کانسرن هند (بمبئی): بهبود سلامت، آموزش و توسعه جامعه

• بنیاد آکانکشا (بمبئی): آموزش باکیفیت برای کودکان کم‌درآمد

• Synergy Sansthan (مادیا پرادش): تقویت جوامع محروم با مشارکت‌های اجتماعی

مزایا و چالش‌های NGOها:

• مزایا: انعطاف‌پذیری بالا، نوآوری در حل مشکلات، واکنش سریع به بحران‌ها

• چالش‌ها: وابستگی به منابع مالی و مواجهه با قوانین پیچیده بین‌المللی

NPO یعنی چه؟

NPOها سازمان‌هایی هستند که سود مالی ندارند و هدفشان کمک به مردم و جامعه است. این سازمان‌ها می‌توانند شامل خیریه‌ها، گروه‌های آموزشی، نهادهای مذهبی و سازمان‌های محلی باشند.

اهداف NPOها:

• بهبود کیفیت زندگی در جوامع محلی

• ارائه خدمات آموزشی و درمانی

• حمایت از آسیب‌پذیرترین گروه‌های اجتماعی

منابع مالی NPOها:

• کمک‌های مردمی و حق عضویت

• حمایت بنیادهای خیریه و نهادهای دولتی

نمونه‌هایی از NPOها:

• بنیاد جنسیس (گورگان): ارائه خدمات درمانی به نوزادان با نقص قلبی

• Agni Raksha (بنگلور): حمایت از قربانیان سوختگی و توانبخشی آنان

مزایا و چالش‌های NPOها:

• مزایا: تنوع در خدمات و توانایی پاسخ به نیازهای مختلف جامعه

• چالش‌ها: محدودیت منابع مالی و وابستگی به کمک‌های داوطلبانه

تفاوت‌های کلیدی بین NGOها و NPOها

جنبه	NGOها	NPOها
ساختار قانونی	متنوع (NGOها، بنیادها، تراست‌ها)	نهادهای ثبت‌شده
تعریف	سازمان‌هایی که مسائل اجتماعی، زیست‌محیطی یا انسانی رو بررسی می‌کنن	سازمان‌هایی که با هدف ماموریت‌محور عمل می‌کنن و به دنبال سود نیستن
منابع مالی	کمک‌های مردمی، وام‌ها، رویدادهای خیریه	کمک‌های مردمی، حق عضویت، وام‌ها
مثال‌ها	Dream a Dream، بنیاد کانسرن هند	بنیاد جنسیس، Agni Raksha، Vatsalya Society
انعطاف‌پذیری	واکنش سریع به بحران‌ها، انعطاف‌پذیری	گستردگی دامنه، خدمت به جوامع مختلف
چالش‌ها	وابستگی به کمک‌ها، موانع قانونی، مسائل مربوط به شفافیت	محدودیت منابع، سربارهای اداری، وابستگی به داوطلبان

تصورات اشتباه رایج درباره NGO و NPO

بسیاری فکر می‌کنند که NGOها و NPOها یکی هستند، در حالی که در واقع NGOها زیرمجموعه‌ای از NPOها محسوب می‌شوند. NGOها معمولاً روی مسائل جهانی و اجتماعی گسترده‌تر تمرکز دارند، در حالی که NPOها بیشتر بر نیازهای محلی و ملی متمرکزند.

همچنین برخلاف تصور عموم، NPOها تنها از کمک‌های مردمی تأمین مالی نمی‌شوند؛ بلکه از طریق مشارکت‌های خصوصی، فروش محصولات و ارائه خدمات هم درآمد کسب می‌کنند.

مطالعه موردی: تفاوت NGO و NPO در عمل

نمونه یک NGO – Dream a Dream (بنگلور، کارناتاکا)

این NGO توسط ویشال تالریجا و سوچتا بهات تأسیس شد و هدفش آموزش مهارت‌های حیاتی به دانش‌آموزان مدارس محروم است. تاکنون بر زندگی ۱.۵ میلیون کودک تأثیر گذاشته و ۳۵ هزار معلم را آموزش داده است.

نمونه یک NPO – Agni Raksha (بنگلور، کارناتاکا)

این NPO به قربانیان سوختگی، به‌ویژه زنان و کودکان، کمک می‌کند و علاوه بر درمان جسمی، با ارائه حمایت روانی و مشاوره، به آن‌ها امیدی دوباره می‌بخشد.

نتیجه‌گیری

چه NGO باشد و چه NPO، هر دو نقش مهمی در بهبود جامعه دارند. NGOها بیشتر در مقیاس جهانی فعالیت می‌کنند، در حالی که NPOها بر مسائل محلی و ملی تمرکز دارند.

بنابراین، اگر تصمیم به کمک دارید، مهم است بدانید که حمایت شما صرفاً یک کمک مالی نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری در آینده جامعه است. چه به یک NGO کمک کنید که به محیط زیست اهمیت می‌دهد و چه به یک NPO که آموزش کودکان محروم را دنبال می‌کند، تأثیر شما می‌تواند دنیا را جای بهتری کند.